Fizjoterapia w leczeniu nietrzymania stolca po zabiegach w obrębie miednicy mniejszej u mężczyzn
Operacje w obrębie miednicy mniejszej u mężczyzn, takie jak resekcje odbytnicy z powodu nowotworów, zabiegi na przetokach okołoodbytniczych czy rozległe operacje urologiczne, mogą prowadzić do uszkodzeń struktur nerwowych lub mięśniowych kluczowych dla utrzymania kontynencji stolcowej i gazowej. Pacjenci po takich zabiegach często mierzą się nie tylko z wyzwaniem powrotu do zdrowia po chorobie podstawowej, ale także z nowym, krępującym problemem, jakim jest nietrzymanie stolca.
Rola fizjoterapii specjalizującej się w dnie miednicy jest w takich przypadkach nieoceniona. Rehabilitacja pooperacyjna wymaga specyficznego podejścia do funkcji zwieraczy odbytu i czucia anorektalnego.
W ramach fizjoterapii dna miednicy w tym obszarze oferowane są następujące działania:
- Edukacja przedoperacyjna: Przygotowanie pacjenta do potencjalnych wyzwań po zabiegu oraz nauka podstaw aktywacji dna miednicy przed operacją. Obejmuje to wyjaśnienie, jak zlokalizować i wstępnie aktywować mięśnie dna miednicy oraz omówienie znaczenia prawidłowych nawyków toaletowych w profilaktyce zaparć.
- Ocena pooperacyjna: Delikatna ocena funkcji mięśniowej, czucia, obecności blizn i ich wpływu na
funkcję. Po okresie rekonwalescencji chirurgicznej przeprowadzane jest badanie manualne w celu oceny siły i napięcia zwieraczy, a także badanie czucia w okolicy krocza i odbytu. - Specjalistyczny trening: Indywidualnie dobrany program ćwiczeń wzmacniających i koordynujących pracę zwieraczy i dna miednicy. Pacjent uczy się izolowanej aktywacji zwieracza zewnętrznego, pracy nad jego siłą i wytrzymałością, a także koordynacji z mięśniami dźwigaczami odbytu i oddechem.
- Biofeedback: Kluczowe narzędzie w nauce kontroli nad zwieraczami po ich osłabieniu lub uszkodzeniu. Wykorzystując sondy rektalne (manometryczne lub EMG), umożliwia się pacjentowi wizualizację lub słyszenie pracy jego zwieraczy, co wspiera naukę ich świadomej, precyzyjnej aktywacji i relaksacji.
- Praca z blizną: Delikatne techniki mobilizacji blizn (po nacięciach, przetokach itp.), które mogą ograniczać ruchomość i funkcję mięśniową. Poprzez techniki manualne (np. masaż poprzeczny, rozciąganie) pracuje się nad plastycznością i elastycznością tkanek w obrębie blizny, zapobiegając jej zrośnięciu z głębszymi strukturami i poprawiając komfort pacjenta.
- Doradztwo: Wsparcie w zakresie nawyków toaletowych, diety, zarządzania konsystencją stolca. Udzielane są wskazówki dotyczące prawidłowej pozycji defekacyjnej, regularności wypróżnień oraz roli błonnika i płynów w kształtowaniu konsystencji stolca, aby ułatwić kontrolę nad wypróżnieniem. Często odbywa się to we współpracy z dietetykiem czy pielęgniarką stomijną (jeśli dotyczy).
Obszar rehabilitacji onkologicznej i pooperacyjnej w zakresie miednicy mniejszej u mężczyzn jest w Polsce wciąż na wczesnym etapie rozwoju. Pacjenci często otrzymują jedynie ogólne zalecenia, a kompleksowa, specjalistyczna fizjoterapia jest trudno dostępna. Jest to znacząca luka w systemie opieki zdrowotnej.
Podjęcie pracy z pacjentami po zabiegach w obrębie miednicy wymaga nie tylko wiedzy o fizjologii dna miednicy, ale także zrozumienia procedur chirurgicznych, ich konsekwencji oraz specyfiki procesu gojenia i tworzenia się blizn. Specjaliści w dziedzinie rehabilitacji podkreślają potrzebę indywidualizacji terapii i ścisłej współpracy z zespołem medycznym (chirurgiem, proktologiem, urologiem, onkologiem fizjoterapeutą i dietetykiem).
Jeśli pasjonuje Cię praca z pacjentem onkologicznym lub po ciężkich zabiegach, a jednocześnie istnieje chęć zdobycia unikalnych, bardzo poszukiwanych kompetencji, rehabilitacja proktologiczna u mężczyzn stanowi wyzwanie, któremu warto sprostać. Ciągłe doszkalanie się jest tu absolutną podstawą.
Zapraszamy do zapoznania się z poniższymi webinarami Magdaleny Rusieckiej-Serwatka i Marty Jaskierny
1) SOS fizjoterapeuty. Nietrzymanie moczu i stolca u mężczyzn. Kompleksowa fizjoterapia
2) Biofeedback i elektrostymulacja w fizjoterapii mięśni dna miednicy
3) Elektrostymulacja mięśni dna miednicy w uroginekologii
#fizjoterapiamężczyzn; #uroporoktologia; #magdalenarusieckaserwatka; #kursydlafizjoterapeutów; #fizjoterapiauroginekologiczna; #fizjoterapiaproktologiczna; #kursyzuroginekologii; #nietrzymaniestolca